Maqala / #stýdentSózi
"Shyńyraý túbinde" óz baǵasyn aldy...
Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq Balalar men Jasósipirimder teatry ishinen qurylǵan "EGO" teatr laboratorııasy búginde birneshe tájirbıelik qoıylymdar sahnalap kele jatqan jas ujym. Erlan Káribev rejısserligimen "Ol" monospektaklin, sonymen qatar, laboratorııa 2016 jyldyń maýsym aıynda kópshilik kórermenge M.Gorkııdiń "Na dne" pesasy jelisimen "Shyńyraý túbinde" atty qoıylym usyndy.
Bólim: Teatr
Datasy: 01.10.2018
Avtory: Бейбіт Əлкеева
Maqala
"Shyńyraý túbinde" óz baǵasyn aldy...
Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq Balalar men Jasósipirimder teatry ishinen qurylǵan "EGO" teatr laboratorııasy búginde birneshe tájirbıelik qoıylymdar sahnalap kele jatqan jas ujym. Erlan Káribev rejısserligimen "Ol" monospektaklin, sonymen qatar, laboratorııa 2016 jyldyń maýsym aıynda kópshilik kórermenge M.Gorkııdiń "Na dne" pesasy jelisimen "Shyńyraý túbinde" atty qoıylym usyndy.
Bólim: Teatr
Datasy: 01.10.2018
Avtory: Бейбіт Əлкеева
"Shyńyraý túbinde" óz baǵasyn aldy...

Spektakldiń qoıýshy rejısseri, Ǵ.Músirepov atyndaǵy memlekettik akademııalyq Balalar men jasósipirimder teatrynyń akteri, Halyqaralyq teatr festıvaliniń laýreaty – Danııar Bazarqulov. Rejısser retinde sahnalaǵan alǵashqy debıýttik jumysy kásibı mamandar tarapynan óte joǵarǵy baǵaǵa ıe boldy. Spektaklge daıyndyq barysynda kásibı teatr synshylarymen repetıııa jasap, alǵashqy jumysyn elordalyq kórermenge kórsetken rejısser eńbegin alǵashqy bolyp Á.Syǵaı atyndaǵy jıyrma besinshi respýblıkalyq drama teatrlar festıvalinde teatr mamandary «rejısserlik debıýt» nomınaııasymen yntalandyrdy.

Akterlik ansambl men rejısserdiń ózara túsinisýi qazaq teatr ónerin birtutas dúnıemen tolyqtyrdy. Basty ózegi rýhanı qundylyqtarymyzdyń jutańdaýy bolyp tabylatyn bul týyndy dál búgingi kúnniń kókeıkesti máselesin kóteredi.

Sahna shymyldyǵy ashylǵan sátten shyńyraý túbindegi shıeleniske toly oqıǵalar men ózara arpalysyp jatqan myńdaǵan taǵdyr ıeleriniń bir kúndik ómirine kýá bolasyz.  Onda burynǵy baron, basshy, tipti buryn akter bolǵan adam da bar. Báriniń moıyndaǵysy kelmeıtin bir aq nárse. Ol – shyndyq. Ómirleriniń osyndaı suryqsyz keıpin moıyndaǵylary, bir-birine baǵynǵysy kelmeıdi. Iıa, árkimniń óz shyndyǵy bar deımiz. Biraq, shyndyq degen ne ózi?

Spektakl «adam» degen uǵymdy jan-jaqty zertteıdi. Osyndaı psıhologııalyq tereń oılarǵa kóz júgirtetin pesany aýdarǵan – E.Ospanov. Qoıýshy sýretshisi – Nurjan Sámenov, Mýzykamen kórkemdeýshi – Dınara Ábikeeva.

Ádebı nusqaǵa azdaǵan ózgerister engizgen jas rejısser pesadaǵy birneshe keıipkerdi qysqartqanymen oqıǵalar jelisin ózgertpegen. Spektakldegi basty keıipkerlerdiń biri Baron rolinde – Erlan Káribaev. Bul ýaqytqa deıin teatr repertýaryndaǵy  «Qara shekpen» (rej. A.Maemırov), «Qustar festıvali» (rej S.Rysbaıuly)  qoıylymdarynda erekshe kásibı sheberligimen kózge túsip júrgen sahnagerdiń bul beınesi ózgelerinen múldem bólek saryn, jańa obraz bola bildi. Shyǵarmadaǵy Baron – búgingi hál-kúıi úshin kimge kiná artaryn bilmeı júrgen, bir kezderi baron bolyp, kóp adamdarǵa bılik júrgizgenin bir sát esinen shyǵarǵysy kelmeıtin sharasyzdyń biri. Sol kúıine qaramastan: «Men kezinde baron bolǵam. Tósekte jatyp kofe ishetinmin, qaımaq qosylǵan...» degen tirkesti aýzynan tastamaıdy. Áli ketip, qaýqary bitse de mysy basylmaq emes. Bul keıipkerdi aqymaq deýge de kelmeıdi. Osy Baron beınesiniń ishki-syrtqy psıhologııalyq hálin, tipti syrt-kelbetindegi erekshelik, ym-ısharatqa deıin tolyqqandy obraz jasaı bilgen Erlan Káribaev sheberligi qoıylymdaǵy sátti beınelerdiń biri boldy. «Óner erejesiniń erekshe shartyna mynadaı beıneli belgiler enedi:  Eger akter óz óneriniń aldynda quryshtaı berik, ábden shynyqqan dene tárbıesi, durys qoıylǵan ásem sazdy daýys, qyraǵy elestetýi, ómirden jıǵan áserlik qory, zerek zeıinnen ózge kórkemdik zor maqsat qoıylmasa, onda kez-kelgen akterdiń ózi de keń maǵynadaǵy úlken sahna sheberi dárejesine kóterile almaq emes». Iá, Káribaevtyń Baronyn osyndaı kórkemdik deńgeıi joǵary beıne dep baǵalaýǵa bolady.

 

Oqıǵalardyń ótýinde mańyzdy rol atqaratyn  taǵy bir beıne - 28 jastaǵy Vaska Pepel. Negizgi oqıǵalar tikeleı Vaskanyń is-áreketine baılanysty órbıdi. Eger, anyqtap qarasaq bul jertólede aqymaq adamdar joqtyń qasy.  Báriniń de laýazymy, qoǵamda ózindik orny bolǵan adamdar. Biraq, bir mezette olar eshkimge kerek emes bolyp shyńyraý túbinde qalyp ketti. Mundaı ekijaqty kózqarasta bolatyn beıneni somdaǵan, teatrdyń jas akteri – Shaǵýan Úmbetqalıev. Alǵashqy basty rolderiniń biri retinde dál osy beıneni shyǵarýǵa úlken jaýapkershilikpen kiriskeni, izdengeni anyq ańǵarylady. Shynyqqan dene, jas jigittiń syrtqy ıdealdy obrazyn berýden bólek Vaskanyń oılana biletindigin, janyndaǵylarǵa kúshimen ǵana emes aqyl-aılasymen ústemdik júrgizip otyrǵanyn sheber jetkize bildi. Tek,  óziniń bar ereksheligin kórsete alǵanymen akterlik ansamblmen ortaq shyǵarmashylyq baılanys jaǵy kemshin túsip jatty.

Jer astyndaǵy olar ǵana emes jer betindegi talaı taǵdyrlar da osyndaı hálde ekenin sezedi. Vaskanyń olaı oılaýyna da sebep bar. Sebebi, shyǵarmadaǵy kelesi bir jer betiniń keıipkeri, jertóle bastyǵynyń áıeli, Vaskanyń kóńildesi – Vasılısa. Qýlyǵyna quryq boılamaıtyn jeńiltek áıel beınesin, onyń syrtqy formasyn tabýda qatelikke urynbaı, seriktesimen (partner) sátti dúnıe shyǵara bilgen aktrısa – Gúlbahram Baıbosynova. Ásirese,  Vaskamen bolatyn is-áreketti bımen jetkizetin sahnada eki akterdegi temp óte joǵarǵy deńgeıde bolady. Spektakldiń temporıtmin túsirmeı oınaı bilý akterlerden asa úlken kúshti talap etetini anyq. Osyndaı kúsh jumsaǵan taǵy bir akter, «Akter» rolinde  – Erbol Idrısov. Spektaklde óziniń rol sheńberin anyqtaı bilgen E.Idrısovtyń bul beıneni jasaýy rasymen kásibı sheberlik talabynyń údesinen shyǵa bilgen rolderdiń biri boldy. Akterlik ansambldegi Ulan Bolatbek, Oljas Saq, Asan Májıt sekildi san túrli beınelerdi somdaǵan akterlermen ortaq baılanys taba bildi.  Bul qoıylymdaǵy eń basty jetistik – akterlik quramnyń birtutastyǵy. Sonysymen qoıylym qundy, deńgeıi joǵary.

Atalmysh qoıylym eki jyl ishinde birneshe festıvalderge shaqyrtý aldy. Aqtóbe qalasynda «BALAUSA» Halyqaralyq eksperımentaldi spektaklder festıvalinde «Eń úzdik spektakl» nomınaııasymen Gran Prı jeńip alsa, Qyrkúıek aıynyń 13-16 aralyǵynda Aqtaý qalasynda ótken N.Jantórınniń 90jyldyǵyna arnalǵan Kaspıı  jaǵalaýy elderiniń II halyqaralyq teatr festıvalinde «Úzdik óner kórsetkeni úshin» marapattaldy.

Kórkemdik deńgeıi joǵary dárejedegi dúnıeni sahnaǵa shyǵarǵan rejısser men akterlik ujymnyń eńbegi qazaq teatr tarıhynda óz ornyn alatynyna senimimiz mol.

Sizge qyzyq bolýy múmkin: