Maqala
Zorıkto Dorjıev pa, álde Demıen Herst pa?!
Zorıkto Dorjıevtiń jumystary bir jaǵynan qazaqtyń sýretshisi Ábilhan Qasteevti eske salady. Bul eki sýretshiniń uqsastyǵy óz eline, jerine, halqyna tán erekshe qasıetti shynaıy sezinýi, ózderiniń Otanyna degen súıispenshiligi men ystyq mahabbattaryn sýretteı alǵandyǵynda. Á.Qasteevtiń jumystary da óte jyly, tanys, janǵa jaıly názik sezimder týǵyzady.
Bólim: Beıneleý óneri
Datasy: 05.12.2016
Avtory: Ақбота Ілиясжанқызы
Maqala
Zorıkto Dorjıev pa, álde Demıen Herst pa?!
Zorıkto Dorjıevtiń jumystary bir jaǵynan qazaqtyń sýretshisi Ábilhan Qasteevti eske salady. Bul eki sýretshiniń uqsastyǵy óz eline, jerine, halqyna tán erekshe qasıetti shynaıy sezinýi, ózderiniń Otanyna degen súıispenshiligi men ystyq mahabbattaryn sýretteı alǵandyǵynda. Á.Qasteevtiń jumystary da óte jyly, tanys, janǵa jaıly názik sezimder týǵyzady.
Bólim: Beıneleý óneri
Datasy: 05.12.2016
Avtory: Ақбота Ілиясжанқызы
Zorıkto Dorjıev pa, álde Demıen Herst pa?!

Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıi kórermendi Qazaqstandyq, Reseılik, Batys Eýropalyq sýretshilerdiń jumystarynan bólek qazirgi zamanǵy álemge áıgili sýretshilerdiń týyndylarymen de tanystyryp turady. Sonyń ishinde qazirgi ýaqytta mýzeıdiń ekspozıııasyndaǵy asa qyzyqty, álemge tanymal eki sýretshiniń kórmeleri qatar ótip jatyr. Olardyń biri Reseılik sýretshi Zorıkto Dorjıevtiń «Dala tarıhy» degen taqyryppen ashylsa, ekinshisi brıtandyq Demıen Hersttiń «Jańa din» atty kórmeleri.

Osy eki kórmeni salystyrmaly túrde
qarastyrýdyń ózi qyzyqty. Óıtkeni, kórmelerdiń bir-birinen aıyrmashylyǵy jer men
kókteı, bir-birine múldem uqsamaıdy, ári ıdeıalary ár túrli.

Zorıkto Dorjıev býrıat elinen shyqqan azamat.

15388666_887426011393067_1666983774_o

Onyń jumystary arqyly býrıat eliniń mentalıtetimen, turmys tirshiligimen, ulttyq
kıimderimen tanysýǵa, tipti sol eldiń tabıǵatymen qaýyshýǵa bolady. Kórkem
týyndylaryndaǵy basty taqyryp – dala tarıhy, dala áýeni, ıaǵnı sýretshi óz
eliniń, jeriniń tabıǵatyn sezinýi, baǵalaýy, ony aýqymdy túrde kóre alýy. Bul
onyń jumystaryndaǵy obrazdardan, beınelegen tabıǵatynan, berilgen sıýjetterden, qanyq
tústerdi erekshe paıdalanǵanynan baıqalady. Kenepteri kórermen qabyldaýynda
erekshe jyly áser qaldyrady, qýantady. Óıtkeni, týyndylarda sýretshiniń qoǵamǵa
narazylyǵy, jan aıǵaıy joq, kerisinshe náziktik, keıde karıkatýramen baılanys
baıqalady.

Týyndylardaǵy basty obraz – kóshpendi batyr, kóshpendi halyq. Taqyrypqa
sáıkes býrıat jáne qazaq, ıaǵnı eki elge ortaq qasıetter týyndaı bastaıdy. Qazaq
eli de kóshpendi halyq, mine osydan býrıat eli sýretshisiniń jumystarynan tanys
obrazdar shyǵady, olar – kóshpendi halyqtyń basty jyljymaly kóligi – jylqylar,
sadaq ustaǵan mergender, teriden tigilgen kıim úlgileri. Sonymen qatar Zorıktonyń
ár týyndysyna erekshe dem berip turǵan, tabıǵat qubylysyndaǵy berilgen obrazdarmen
erip júrgen jeldiń qubylysy bir basqa. Jalpy sýretshiniń týyndylarynda ómir bar.

4-mausym

Zorıkto Dorjıevtiń jumystary bir jaǵynan qazaqtyń sýretshisi  Ábilhan Qasteevti eske salady. Bul eki sýretshiniń uqsastyǵy óz eline, jerine, halqyna tán erekshe qasıetti shynaıy sezinýi, ózderiniń  Otanyna degen súıispenshiligi men ystyq mahabbattaryn sýretteı alǵandyǵynda. Á.Qasteevtiń jumystary da óte jyly, tanys, janǵa jaıly názik sezimder týǵyzady. Múmkin onyń jumystaryn jınap alyp  býrıat elinde kórme uıymdastyrsa, sol el de qazaq elimen uqsastyq baıqalyp, olarǵa da Á.Qasteevtiń jumystary bir ystyq áser qaldyrary anyq.

Osyndaı eriksiz jyly, tynyshtyq sezimine bólenip, tamsanyp shyǵyp, birden brıtan sýretshisi Demıen Hersttiń kórmesine kirseńiz, tátti tústen oıatyp jibergendeı, túsiniksiz bir álemge tap bolasyń.

15310989_887426441393024_1427408080_oMundaǵy ár túrli formadaǵy dári-dármekterdiń toptamasy, adamnyń bas súıegi,
júrekke ıne men ótkir júzder qadalǵan músin, krest, qan t.b. osy ispetti týyndylardy
kórip, bir sátte birneshe túsiniksiz suraqtar paıda bolady.  Olarǵa jaýap taba almaı, túńile bastaǵanda, suraqqa
toly kóp jumystyń arasynan qalyqtap ushyp turǵan kepter men qara fonda aıqyn
sheshim tapqan kók tústi ásem kóbelektiń fotosýretterin kórip, bir sátke
tynyshtalǵandaı bolasyń.

15354116_887426404726361_904608920_o

Brıtandyq sýretshi birinshi kezekte ıdeıamen qyzyqtyra
biletin fılosof ispetti. Onyń kózqarasyndaǵy «Jańa din» bul –  ǵylym men dinniń bir-birimen baılanysynan
týyndaǵan sıntez. Iaǵnı kázirgi tańda, ásirese medıına salasynda  ashylyp jatqan jańa jańalyqtar; júrekke ota
jasaý, júrek nemese adamnyń basqa da organyn aýystyrý múmkinshiligi, estı
almaıtyn adamdardyń jańa oılap tabylǵan quraldyń kómegimen estı alýy, kózi
kórmeıtin jandardyń medıına, ǵylymnyń kómegimen kóre alýy, sonymen birge dáriniń
kúshine sený, onyń kómektesetinine nyq senimdi bolý arqyly bul jerde basty ekpin
– senimge jasalynyp, sol senimniń negizinde qurylady. Munda árıne ólim taqyryby
da qozǵalady. Adamnyń bul dúnıeden qashan, qaı ýaqytta, qandaı jasta ketetini
belgisiz. On eki jastaǵy balanyń bas súıegi sonyń aıǵaǵy sııaqty, ıaǵnı adam
tipti balalyq shaǵynda nemese qartaıyp  90-ǵa kelip te ómirden ótýi  múmkin.  Sondyqtan adam árqashan ólim jaıly oılaný
kerek, ár ómir súrip jatqan sátin baǵalaý kerek, bosqa jiberip almaý kerek degen
sekildi astarly oıǵa shaqyrady. Mine, osyndaı kúrdeli oıdy, taqyrypty sýretshi
dál osyndaı mánerde beredi. Bul onyń jeke kózqarasy jáne ol adamdy tańqaldyrmaı
qoımaıdy.

15369735_887426481393020_800384877_o

Kórmeni birtindep túsine bastanda ǵana, sýretshiniń aıtqysy kelgen
oıyn qabyldaı bastaısyń jáne onyń osyndaı qarapaıym da, óte kúrdeli zattarmen jetkizýi
biz úshin óte qyzyq.  Bir jaǵynan úırenshikti
beıneni kórip úırenip qalǵan bizdiń qoǵam úshin jańalyq bolyp kórinedi. Bul
jerde «senim» sýretshi shyǵarmashylyǵynyń basty taqyrybyna aınalyp otyr. Iaǵnı,
sýretshiniń aıtar oıy, qazirgi tańda ǵylymda da dindegideı senim bar, múmkin ǵylym
sońǵy  úmit shyǵar degen oıǵa qalasyń.
Sonda ǵylym men dinniń bir-birimen tyǵyz baılanysqanynyń áserinen «Jańa din» paıda
bolýy múmkin be degen taǵy bir suraq mazalaıdy.  Onyń jaýabyn ishteı ár kórermen ózinshe shesher...

Mine, ómir men ólim taqyrybyndaǵy eki
sýretshiniń jumystarynyń aıyrmashylyǵy osyndaı. Shyǵarmashylyqtary bir-birine
múldem sáıkes kelmese de, eki sýretshiniń kórmesi kórermenge  aıtarlyqtaı áser qaldyrary sózsiz. Mundaǵy ortaq úılesim ómir men ólim taqyrybynyń
tarqatylýy, olardyń meıli ártúrli tehnıkada
sheshim tapqan týyndylarǵa arqaý bolýy.  Kórmeler ózin tamashalaǵan kórermenniń oıyn
biraz ýaqytqa deıin mazalaıtyny anyq.